‘Als een man die nooit spreekt ineens ‘dankjewel’ zegt, daar haal ik voldoening uit’

Dirk Smeets is 21 jaar jong, maar werkt inmiddels al acht jaar in de zorg. Sinds zijn veertiende staat hij al op psychogeriatrische afdelingen om mensen met gedragsproblematiek en psychische klachten de zorg te geven die ze nodig hebben. Hij begon in de keuken, als voedingsassistent, en is zo doorgegroeid als verzorgende. Van die acht jaar heeft hij er drie op de jong dementerendenafdeling gewerkt. Aan mij vertelde hij hoe dat dat was.

“Ik heb altijd al geroepen dat ik de ambulance op wil.”

Dirk heeft altijd al in de zorg willen werken. “Ik heb altijd al geroepen dat ik de ambulance op wil”, legt hij uit. “En van het één komt het ander en zo ben ik een baantje gaan zoeken in de zorg. Dat leek me heel praktisch, alvast ervaring opdoen. Zo ben ik erin gerold, en voordat ik het wist stond ik op de jong dementerendenafdeling. Eigenlijk helemaal niet mijn bedoeling om daar terecht te komen, maar het is wel een hele mooie leerschool.”

“Het was eigenlijk helemaal niet mijn bedoeling om bij dementerenden terecht te komen, maar het is wel een hele mooie leerschool.”

Aangezien Dirk altijd op de psychogeriatrie heeft gewerkt, heeft hij zowel oudere dementerend als jong dementerenden verzorgd. Hij ondervond grote verschillen: “Er is een heel groot verschil tussen jonge PG-patiënten en oude PG-patiënten. Wat je heel vaak ziet is dat bij jong dementerenden vaak fronto-temporale dementie speelt.” Fronto-temporale dementie is een vorm van dementie die de frontaalkwab en de temporaalkwab in de hersenen aantasten. Hersencellen sterven af, en dit resulteert vaak in gedragsproblemen. Ook kan het taal en spraak aantasten. Fronto-temporale dementie komt vaak op jongere leeftijd voor. “Bij frontaalkwabdementie zie je vaak dat plannen en dergelijke niet meer gaat”, legt dirk uit. “Het ziekte-inzicht wordt minder. Het praktische gaat steeds slechter. Mensen kunnen niet meer hun dag indelen, en uiteindelijk niet meer voor zichzelf zorgen. Herinneringen vallen bij jong dementerenden ook weg, maar in een andere fase. Het verloop is heel anders, en daardoor moet je ze ook heel andere zorg aanbieden.”

“Hij greep me bij mijn keel en schoof me zo tegen de muur omhoog.”

Jong dementerenden hebben veel structuur nodig, en raken snel in de war als er iets niet volgens de planning van de dag gaat. Mede omdat ze vaak nog fysiek fit zijn, heeft Dirk ook wel eens te maken gekregen met agressie: “Een man met fronto-temporale dementie kreeg op bepaalde tijden in de dag een kopje koffie met een sigaretje. Op een gegeven moment was het koffiezetapparaat kapot. Ik legde uit dat ik naar boven moest voor een kopje koffie, maar dat het dus een paar minuten langer zou duren. Toen ik echter vijf minuten later terugkwam met de koffie zag ik al aan zijn ogen dat het niet goed zat. Hij stond op, liep naar me toe, greep me bij mijn keel en schoof me zo tegen de muur omhoog.” Dirk heeft de man uiteindelijk een knietje moeten verkopen om los te komen, en samen met collega’s plat moeten spuiten, omdat hij niet meer tot rust kon komen.

Saai is het in ieder geval nooit. Zelfs wanneer er geen tekenen van agressie zijn, moet er altijd opgelet worden. “Er was een vrouw, en die zat vanwege Korsakov op de afdeling”, zegt Dirk, die hem nog een verhaal bijstond. Het Syndroom van Korsakov is een geheugenstoornis veroorzaakt door chronisch alcoholmisbruik. “Die was nog zo cognitief fit, dat ze van de afdeling af mocht voor wandelingen en dergelijke. Ze kwam na een paar weken elke keer zwalkend binnen, en we begonnen ons af te vragen wat er aan de hand was. Het bleek dus uiteindelijk dat ze naar de supermarkt liep met een ranjafles die ze van de afdeling meenam. Die ranjafles goot ze onderweg voor de helft leeg, en in de supermarkt kocht ze een fles wodka. Die wodka goot ze bij de ranja, en die hield ze dus gewoon op haar kamer. Toen we uiteindelijk haar kamer gingen doorzoeken, vonden we meerdere, al geopende ranjaflessen.”

“Ik zag leeftijdsgenootjes binnenkomen die papa en mama kwamen bezoeken.”

Vergeleken met het werken met oudere dementerenden, vind Dirk de jong dementerenden heftiger om te verzorgen. “Maar dat was ook omdat ik van mijn zestiende tot mijn negentiende met jong dementerenden heb gewerkt, en dan zag ik leeftijdsgenootjes binnenkomen die papa en mama kwamen bezoeken”, zegt hij. “Soms zie je echt hele trieste gevallen van mensen die door een auto-ongeluk een bepaald hersenletsel opgelopen hebben en vanuit daar ontwikkelt het zich door naar een bepaalde vorm van dementie. Zoiets maakt het ook een stuk lastiger om te zien dan bij ouderen, want bij ouderen kun je nog denken dat ze een mooi leven hebben geleefd voordat de dementie toesloeg. Terwijl de jongste op de afdeling waar ik werkte destijds 37 jaar was.”

Toch weet hij ook voldoening uit zijn werk te halen: “Waar ik mijn voldoening uit haal is bijvoorbeeld als een man op de afdeling nooit spreekt, en dan in één keer ‘dankjewel’ tegen je zegt.” Dirk hecht waarde aan het feit dat hij cliënten een aangename dag kan bezorgen doordat hij ze rust en een bepaalde structuur aan kan bieden.

Advertenties

Een gedachte over “‘Als een man die nooit spreekt ineens ‘dankjewel’ zegt, daar haal ik voldoening uit’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s